İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, "Konuta erişimin bir hak olmasını ve sadece ticari spekülasyon konusu olmamasını garanti altına almayı" amaçladıklarını belirterek "Konut piyasasının muazzam bir baskı altında olduğunu, talep gören yerlerde yaşayan ve çalışan insanlar için uygun fiyatlı konut bulmanın imkansız hale geldiğini" söyledi.

Birçok yatırımcı, programı yeni bir yerde yeni bir hayata başlamak veya kendi ülkelerindeki siyasi, sosyal veya ekonomik risklerden kaçmak için bir fırsat olarak görüyor.

Ancak yolsuzlukla mücadele kampanyacıları ve siyasetçiler, sistemin kötüye kullanılabileceğini ve konut fiyatlarının çok sayıda ülkede yerel halk için erişilemez hale geldiği konusunda uyarıyor.

Trump, 2024 başkanlık seçimleri için mitinglerine devam ediyor Trump, 2024 başkanlık seçimleri için mitinglerine devam ediyor

Peki 'altın vize' veya 'altın pasaport' nedir?

"Altın vize" programı, zengin yabancılara büyük bir yatırım karşılığında başka bir ülkede yaşama ve çalışma hakkı sunuyor.

Vizeyi almak için gereken miktar, Panama'da bir konuta 100 bin dolarlık yatırımdan, Lüksemburg'da yerleşik bir finans kuruluşuna 21,4 milyon dolarlık depozito yatırımına kadar uzanıyor.

Bunun yanı sıra bir de "altın pasaport" uygulaması var. Bu da varlıklı kişilere, başvurdukları ülkede çalışma ve oy kullanma da dahil olmak üzere vatandaşların sahip olduğu tüm hak ve özgürlüklere erişim sağlıyor.

'Türkiye, en çok vatandaşlık satan ülke'

Yaklaşık 20 ülkenin yatırım yoluyla vatandaşlık sağladığını ve bu ülkelerin yarısının yılda 100'den fazla başvuru aldığını belirten Surak, "Türkiye en çok vatandaşlık satan ülke" diyor.

Surak'ın yaptığı araştırmalara göre, Türkiye'nin altın pasaport programına yapılan başvurular, yıllık küresel vatandaşlık satışlarının yaklaşık yarısını oluşturuyor.

Surak ayrıca Malezya ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) popüler destinasyonlar olduğunu belirtiyor.

Saint Kitts, Dominika, Vanuatu, Grenada, Antigua ve Malta da altın pasaport veren başlıca ülkeler arasında.

AB, Schengen Bölgesi'ndeki ülkeler arasında vizesiz seyahat imkanı tanıdığından, altın vize için en çok başvuru alan bölgeler arasında.

2020 yılında AB'de altın vize veren 14 ülke vardı.

Yunanistan, Letonya, Portekiz ve İspanya, altın vize için verilen onaylardan yüzde 70'inden fazlasını oluşturuyordu.

Ancak bu ülkelerin çoğu programları kısıtlamak için harekete geçti.

İngiltere hükümetinin zengin yabancı uyrukluların yanlarında mal varlıklarını getirmeleri halinde ülkeye yerleşmelerine izin veren bir programı 2022 yılında sona erdi.

2023'te İrlanda altın vizesini kaldırırken, Portekiz de kendi uygulamasını revize ederek artık mülk alımı karşılığında ikamet izni vermeme karar aldı. Portekiz'de hala fonlarda sermaye transferi ve araştırma faaliyetlerine yatırım yoluyla uygulama sürdürülüyor.

Talep neden bu kadar yüksek?

Altın vize ve pasaportlar, daha iyi iş fırsatları, yaşam tarzı, eğitim imkanları veya sağlık hizmetleri arayan zengin insanlar arasında popüler.

Kasım ayında BBC Türkçe’ye konuşan, yatırım karşılığı oturum ve vatandaşlık için danışmanlık hizmeti veren İngiltere merkezli La Vida Golden Visas şirketinin pazarlama müdürü Lizzie Edwards, "Günümüz dünyasındaki belirsizlikler karşısında, ikinci bir ikamet veya pasaport ihtiyacı hiç bu kadar güçlü olmamıştı" demiş ve şöyle devam etmişti:

"Yatırımcıları teşvik eden nedenler farklılık gösterse de başvuruların önde gelen nedenleri arasında güvenlik amaçları, vizesiz seyahatin yaygınlaştırılması ile eğitim ve iş olanaklarını da içine alan küresel fırsatların artırılması yer alıyor."

Editör: Duha Sena Oskay